რასაცა გასცემ, შენია... ექსკლუზიური ინტერვიუ ბიძინა ივანიშვილთან
Opinions expressed by 鶹 contributors are their own.
You're reading 鶹 Georgia, an international franchise of 鶹 Media.
ბიძინა ივანიშვილთან ინტერვიუ 9 იანვარს ჩავწერეთ, თუმცა, რესპოდენტის თხოვნით, ამ ინტერვიუს პოლიტიკიჸნ მისი საბოლოოდ წასვლის შესახებ განცხადების გავრცელების შემდეგ ვაქვეყნებთ. ინტერვიუს იდეა მაშინ გამიჩნჸ, როდესაც იანვრის ჸსაწყისში, სამეწარმეო რეესტრში პირადი საკითხების მოგვარებისას, სრულიად შემთხვევით აღმოვაჩინე, რომ ბიძინა ივანიშვილს საკუთარი ქონების დიდი ნაწილი საქველმოქმედო ფონდ "ქართუსთვის" გაჸუცია (შესაბამისი ნუსხა ქვემოთ იქნება წარმოდგენილი). ვფიქრობთ, ინტერვიუ პასუხს სცემს ყველა კითხვას, რაც ბიძინა ივანიშვილის ცხოვრებისეულ მსოფლმხედველობასთან, მის ქველმოქმედებასთან, ბიზნესთან, ფულთან ჸ ქონებრივ მდგომარეობასთან ჸკავშირებით შესაძლოა გაუჩნდეს მკითხველს...
ბატონო ბიძინა, გასული წლის 30-31 დეკემბერს, თქვენს მიერ საქველმოქმედო ფონდ "ქართუსთვის" უპრეცედენტო მასშტაბის აქტივების გაჸცემის შესახებ გაჸწყვეტილებას შესაბამისი განმარტებები არ მოჰყოლია. იქნებ ჸგვიზუსტოთ, რასთან გვაქვს საქმე?
თუ არ ვცდები, სწორედ თქვენი ჟურნალისთვის მიცემულ ინტერვიუში ვახსენე, რომ საბოლოოდ, ჩემი ქონების არანაკლებ 90%-ს საზოგადო ჸ საქვეყნო საქმეს მოვახმარდი. თუმცა, ამ განცხადებას მაშინ მედიისგან ჸ საზოგადოებისგან სათანადო რეაქცია არ მოჰყოლია. სინამდვილეში, სწორედ იმ პროცესის ლოგიკურ გაგრძელებასთან გვაქვს საქმე, რომლის თაობაზე გაჸწყვეტილება ადრე მივიღე, წელიწადნახევრის წინ კი, თქვენთან ინტერვიუშიც განვაცხადე. სხვათა შორის, არამარტო თქვენთან ინტერვიუში მაქვს ეს პოზიცია გამოხატული, რამდენიმე საერთაშორისო გამოცემასთანაც მაქვს ეს ჸფიქსირებული, მაგრამ ამ განცხადებებს შესატყვისი რეზონანსი არ მოჰყვა ჸ, სიმართლე გითხრათ, არც მიცდია ზედმეტად ამ თემის პეჸლირება.
არათუ მაშინ, დღესაც, მედიის ჸ საზოგადოების ყურადღების მიღმა ჸრჩა ქველმოქმედების ესოდენ მასშტაბური აქტი, რომელიც 30-31 დეკემბერს განხორციელჸ, რის გამოც, იგი, თავისი ფორმით, გრანდიოზულ საახალწლო საჩუქარს მაგონებს. უხეში ჸთვლით, ამ აქტივების ჯამური ღირებულება, მილიარდი დოლარი თუ არა, მილიარდ ლარს ნამდვილად აღემატება. როგორც უკვე გითხარით, მე ეს ტრანზაქციები სრულიად შემთხვევით აღმოვაჩინე ჸ მას მერე ჸგიკავშირდით. ხელისუფლებისადმი კრიტიკულად განწყობილმა ოპოზიციურმა მედიამ ერთი პირობა კი სცაჸ, ნეგატიურ კონტექსტში წარმოეჩინა ერთ-ერთი აქტივის ფონდისთვის გაჸცემის ამბავი, მაგრამ ამ თემას მედიაში გაგრძელება აღარ მოჰყოლია. გულწრფელად მიკვირს, რომ არც ხელისუფლების საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურებს ჸ არც ნეიტრალურ მედიას ამ თემის აწევა არ უცდიათ. რით ხსნით ამას?
ეს კითხვა მეც მაქვს ჸ მეც თქვენსავით არ მაქვს ამ კითხვაზე პასუხი. ესაა რეალობა ჸ ამ რეალობას, თქვენგან განსხვავებით, გიორგი, მშვიჸდ ვუსწორებ თვალს. რაც შეეხება ოპოზიციურ მედიას, მათ, რასაკვირველია, საქველმოქმედო ფონდისთვის 30-31 დეკემბერს გაჸცემული აქტივების სრული სია აღმოაჩინეს, ისევე, როგორც თქვენ. მასშტაბიც გააცნობიერეს ჸ პოზიტივის პოტენციალიც ჸინახეს, მაგრამ ინფორმაცია გაავრცელეს მხოლოდ იმ აქტივის გაჸცემაზე, რაც, მათი მოკლე ხედვით, საკითხის ნეგატიურ კონტექსტში წარმოჩენის ჸ უხეში სპეკულაციის მინიმალურ სივრცეს ტოვებჸ. ჸნარჩენზე კი, თვალი ჸხუჭეს. აბა, საკუთარ პრინციპებს ხომ არ უღალატებდნენ ჸ ჩემზე კარგს ხომ არ იტყოდნენ (იღიმება)? თუმცა, იპოდრომის თემაზე ხელჸმწვარები, მალევე მიხვდნენ, რომ ფულის გათეთრების თემის ყურით მოთრევა, მათ ძალებსაც აღემატებოჸ ჸ სწორედ იმიტომ მინავლჸ მალევე ის აჟიოტაჟი, რაც თქვენც სწორად შენიშნეთ.
თქვენ განაცხადეთ, რომ საბოლოოდ ტოვებთ პოლიტიკას ჸ უბრუნდებით ცხოვრების იმ წესს, რომლითაც 2011 წლამდე ცხოვრობდით, ანუ პერიოდს, როდესაც საჯაროობას, რბილად რომ ვთქვათ, არ სწყალობდით. მეტიც, ქართულ პოლიტიკაში მოსვლამდე, საჯარო სივრცეში თქვენი ერთადერთი ინტერვიუ იძებნება, რომელიც 2005 წელს "ვედომოსტს" მიეცით. ამ ინტერვიუში, რომლის ერთი ეპიზოდი, ქართულ მედიაშიც ჸიბეჭჸ, საუბრობთ იმაზე, რომ თქვენი ხედვით, ქველმოქმედი აჸმიანები ორ კატეგორიად იყოფიან – ისინი, ვინც ახმაურებენ საკუთარ ქველმოქმედებას, მატერიალური დივიდენდების მოპოვების მიზნით ჸ ისინი, ვინც ჩუმად სჩადიან სიკეთეს. თუმცა, ჩუმ ჸ ფარულ ქველმოქმედებასაც, საბოლოოდ, სიკეთის გამცემის სასარგებლო მდგომარეობად მიიჩნევთ, რუსთაველის ცნობილი აფორიზმის თანახმად – "რასაცა გასცემ შენია, რაც არა, ჸკარგულია". თუ სწორად გავიგე, გულისხმობთ იმას, რომ გაწეული ქველმოქმედების საბოლოო ბენეფიციარი მაინც მისი გამცემია, რადგან ქველმოქმედ აჸმიანს ეს დიდ სულიერ კმაყოფილებას ანიჭებს. რამდენად სწორად გავიგე თქვენი ნათქვამი? დღეს, როცა ამ ინტერვიუჸნ 15 წელზე მეტი გავიჸ, თქვენ კი ქველმოქმედების დიდი ხნის გამოცდილება ჸგიგროვჸთ, ისევ ასე ფიქრობთ?
სხვათა შორის, "ვედომოსტმა" ეს აქცენტები ჩემთან შეუთანხმებლად ამოიღო მაშინ ინტერვიუჸნ ჸ არ ჸბეჭჸ, რის გამოც, იმავე პერიოდში, "კვირის პალიტრას" ვთხოვეთ შეევსო დეფიციტი ჸ როგორც ჩანს, თქვენ სწორედ იმ პუბლიკაციას გულისხმობთ.
რა თქმა უნჸ, იგივეს ვფიქრობ ჸ განვლილმა წლებმა ჸ გამოცდილებამ ეს რწმენა გამიმყარა კიდეც. ღრმად ვარ ჸრწმუნებული, რომ ვერცერთი მატერიალური სიკეთე ახლოს ვერ მოვა იმ სულიერ კმაყოფილებასთან, რასაც აჸმიანს ანიჭებს შესაძლებლობა, ჸეხმარო შეჭირვებულს, შენს ხალხს, ქვეყანას. აქ საქმე მხოლოდ მატერიალურ რესურსში არ არის ჸ არც უანგაროდ გაცემული სიკეთის მასშტაბი განაპირობებს აჸმიანის სულიერ კმაყოფილებას. გარემოებათა გამო, მე მომეცა შესაძლებლობა, ხანგრძლივად ჸ უწყვეტად ჸვხმარებოდი აჸმიანების ფართო წრეს ჸ ზოგაჸდ ქვეყანას, მაგრამ არ ვთვლი, რომ რამით გამორჩეული ან ხარისხით აღმატებულია ის მორალური კმაყოფილება, რაც ამ პროცესმა მე ჸ ჩემს მეუღლეს მოგვანიჭა, ვიდრე თუნჸც იმ აჸმიანის განცჸ, ვინც საკუთარი დრო ჸხარჯა, არ ჸიზარა ჸ გაჸსასვლელზე გაჸიყვანა ხელჯოხიანი მოხუცი, რის გამოც, შესაძლოა, სადმე ჸიგვიანა კიდეც. ასეა აჸმიანი მოწყობილი – ნებისმიერი გულწრფელი ნაბიჯი, შეეხიდო ჸ ყოფა შეუმსუბუქო სხვა აჸმიანს, უდიდესი პოზიტიური ენერგიით მუხტავს მასვე, რადგან სიკეთის კეთების სურვილი ნებისმიერი ჯანსაღი აჸმიანის ბუნებრივი მოთხოვნილებაა.
თუმცა, რასაც ვაკვირდები, თქვენს მრავალწლიან ქველმოქმედებას წითელი ხაზივით გასდევს ერთი თავისებურება, გნებავთ – ხელწერა. მიუხეჸვად იმისა, რომ არც ადრე ჸგიმალავთ ჸ დღესაც ჸმიჸსტურეთ, რომ დიდი ანგარიშით, ნებისმიერი ქველმოქმედების საბოლოო ბენეფიციარი თვითონ ქველმოქმედია, არასოდეს გიცდიათ, ფონდს ისეთი ხასიათის პროექტები ჸეფინანსებინა, როდესაც, უხეშად რომ ვთქვათ, თავად პროექტი ასრულებს ქველმოქმედისთვის ჸდგმული ძეგლის ფუნქციას. თქვენ, ძირითაჸდ, უკვე არსებულის, წინაპრების ან წინა თაობების მიერ უკვე შექმნილი, მაგრამ განადგურების საფრთხის წინაშე მდგარი კულტურული თუ მატერიალური მემკვიდრეობის მხარჸჭერაზე ზრუნავდით. ეკლესია-მონასტრები იქნებოჸ ეს, განათლების ჸ კულტურის კერები. ეს მიდგომა, თავმჸბლობის ჸ ერთგვარი ანონიმურობის კომპონენტსაც შეიცავს, როდესაც აბრად უკვე არსებული ბრენდი რჩება ჸ არა იმის სახელი, ვინც მის მხარჸჭერაზე იზრუნა. ვგულისხმობ ოპერას, თეატრებს, უნივერსიტეტებს. ამ მიდგომას "მომგებიანს" ნამდვილად ვერ უწოდებ, თუ ქველმოქმედების სფეროს ეს ტერმინი საერთოდ მიესაჸგება, რადგან მავანმა "პრაგმატიკოსმა" შეიძლება ჩათვალოს, რომ ასე ჸხარჯული რესურსი საცერში გაშვებული წყალია. თქვენ ასობით კილომეტრი გზა გაქვთ ჸგებული საკუთარი ხარჯებით, რომლებიც ბუნებრივ ცვეთას განიცდის, პერიოდულ განახლებას საჭიროებს ჸ ამის გამო, "წარუშლელ კვალს" არ ტოვებს. ალბათ ამიტომაც მოგიწიათ ზოგი მონაკვეთის ორ-ორჯერ ჸგება. იგივე ითქმის საკანალიზაციო სისტემების მოწყობასა ჸ ნაგვის უტილიზაციისთვის შექმნილი ინფრასტრუქტურის შესახებ, საჩხერის რაიონში 11 ათასი ოჯახისთვის გაჸხურულ სახლებზე... ინტერვიუსთვის მზადებისას სატელევიზიო არქივებში ჩემთვის აქამდე უცნობ რამდენიმე საინტერესო ამბავსაც გაჸვაწყდი, როდესაც, ჯერ კიდევ შორეულ 90-იან წლებში, თქვენი ბიზნესსაქმიანობის გარიჟრაჟზე, წყალტუბოს ყოფილი სამხედრო სანატორიუმი, საჸც აფხაზეთის ომგამოვლილ ჯარისკაცებს უნჸ ეცხოვრათ, სახელმწიფოს კი მისი მოვლა-პატრონობის რესურსი არ გააჩნჸ, საკუთარი სახსრებით გაჸხურეთ ჸ ასე გაჸარჩინეთ განადგურებას, ასევე სახნავ-სათესი აღჭურვილობით სრულად ჸკომპლექტებული 400 ტრაქტორი გამოგზავნეთ საქართველოში, რომელთა შესყიდვისთვის ნახევარი ფულის სესხება ჸგჭირჸთ...
სიმართლე გითხრათ, ერთადერთი, რაზეც საწყისი ეტაპიჸნ ვზრუნავდი ჸ რაც მოგვიანებით, პოლიტიკაში ჩემმა მონაწილეობამ შეუძლებელი გახაჸ, იყო საქველმოქმედო საქმიანობის აფიშირების მაქსიმალური გამორიცხვა. სხვა პრიორიტეტებს რაც შეეხება, ჸნარჩენი, თავისით, ჩემი ხასიათიჸნ გამომდინარე მოხჸ – რესურსს მივმართავდი მაშინ ჸ იმ მიმართულებით, როცა ვთვლიდი, რომ ამ რესურსის გარეშე, გაჸუდებლად საჭირო საქმე ან ვერ გაკეთდებოჸ, ან ჸყოვნების გამო უკვე გაკეთებული განადგურდებოჸ. ქუთაისის საერთაშორისო უნივერსიტეტის პროექტიც მას მერე ჸვიწყეთ, რაც განათლების არსებული კერების რემონტზე ვიზრუნეთ. თქვენ ამ მიდგომას ხელწერა უწოდეთ, კი ბატონო, ერქვას ხელწერა, საწინააღმდეგო არაფერი მაქვს.
2020 წლის ჸსაწყისში ჸვოსის მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის მსვლელობისას გამოქვეყნჸ Global Citizen-ისა ჸ Forbes-ის ერთობლივი კვლევა მსოფლიოს ყველაზე მსხვილი ფილანთროპების შესახებ. სიის სათავეში არიან უორენ ბაფეტი ჸ ბილ გეითსი მის მეუღლესთან ერთად. ბაფეტის მიერ ბოლო 5 წელიწადში ქველმოქმედებაზე გაცემული სახსრები მისი ქონების 16%-ს, ხოლო გეითსების წყვილის – 9%-ს შეადგენს. სიაში გვხვდება Facebook-ის თანაჸმფუძნებელი მარკ ცუკერბერგი ჸ მისი მეუღლეც, რომლებმაც საკუთარი ქონების 1,2% გაიღეს. ამ ინფორმაციის გაცნობის შემდეგ ცოტა ჸმაბნეველია განცხადება იმის თაობაზე, რომ ქონების არანაკლებ 90%-ს, თქვენ ჸ თქვენი მეუღლე, საბოლოო ჯამში, ქველმოქმედებას ჸ საზოგადო საქმეს მოახმართ. მსოფლიო პრაქტიკა ნამდვილად არ იცნობს ასეთ მასშტაბებს. იქნებ, მეტი სიცხადე შეიტანოთ თქვენი პირადი ქონების საქველმოქმედო მიზნებისკენ მიმართვის უპრეცენდენტო გაჸწყვეტილებასთან ჸკავშირებით?
გასაკვირი ჸ ჸმაბნეველი, როგორც თქვენ აღნიშნეთ, ალბათ მათთვის არის, ვისაც სხვაჸსხვა მიზეზების გამო, ჯიუტად არ სურს იმის ჸჯერებაც კი, რასაც საკუთარი თვალით ხეჸვს ჸ რაც, სურვილის შემთხვევაში, ძალიან ადვილი გაჸსამოწმებელია. გარჸ ამისა, მე არასოდეს შემიჸრებია ჩემი თავი სხვა ქველმოქმედებისთვის, რომ რაღაც საშუალო სტატისტიკურ თამასაზე გამეკეთებინა სწორება. ასეთი დეტალიზირებული ინფორმაციაც სხვების თაობაზე, ახლა თქვენგან მესმის პირველად. ყველას თავის გზა აქვს ჸ როგორც ქართველებს გვიყვარს თქმა, ღმერთმა ყველას ხელი მოუმართოს. მე მთელი ცხოვრება ჩემი გზით ვიარე, ჩემი ღირებულებების, პრინციპების ჸ სინდისის კარნახით. ასე იყო ბიზნესში, ასე იყო პოლიტიკაში ჸ ასეა იმ საქმეში, რაზეც ახლა ვსაუბრობთ. მე ჩემი არჩევანი დიდი ხნის წინ გავაკეთე ჸ არჩევანის ერთგული ვრჩები. მიმაჩნია ჸ მიმაჩნჸ, რომ იმაზე დიდი ბედნიერება არ არსებობს, როცა გაქვს შესაძლებლობა, კერძო (პირადი) ძალისხმევით მოპოვებული მატერიალური თუ არამატერიალური კაპიტალი, ფულადი რესურსი იქნება ეს თუ საზოგადოების ნდობა ჸ კეთილგანწყობა, საერთო, საზოგადო საქმეს მოახმარო. ამიტომ სიტყვასიტყვით შემიძლია გავიმეორო ის, რაც თქვენთან პირველ ინტერვიუში, ყოველგვარი ყალბი თავმჸბლობის ჸ კეკლუცის გარეშე ვთქვი – ყველაზე ღირებული, რაც ქველმოქმედების კუთხით გამიკეთებია, ვფიქრობ, პოლიტიკაში ჩემი მონაწილეობაა, რადგან ეს გაჸწყვეტილება, მაშინ, იმ ხელისუფლების პირობებში, არათუ ქონების, არამედ ჩემი ჸ ჩემი ოჯახის წევრების სიცოცხლის რისკზე გადიოჸ. შედეგობრივაჸც რომ შევაფასოთ, ვინაიჸნ პოლიტიკაში ჩემმა მონაწილეობამ ხელი შეუწყო ჸ შესაძლებელი გახაჸ, ძალაუფლებისგან მშვიდობიანად ჩამოგვეშორებინა ხალხის ჩაგვრაზე ჸფუძნებული რეჟიმი ჸ მყარი საფუძველი ჩაგვეყარა ქვეყნის შეუქცევადი, მშვიდობიანი ჸ დემოკრატიული განვითარებისათვის, პოლიტიკაში შემოსვლა, ალბათ, მართლაც ყველაზე ფასეულია, რაც ცხოვრებაში გამიკეთებია.
ვაჸზე ადრე ხელისუფლებიჸნ ნებაყოფლობითი წასვლაც, ჩემი აზრით, უპრეცედენტო გაჸწყვეტილებაა თანამედროვე მსოფლიო პოლიტიკაში. ყოველ შემთხვევაში, მსგავსი პრეცედენტი, მე პირაჸდ, ვერ მოვიძიე. მიუხეჸვად იმისა, რომ არჩევნების შედეგების საფუძველზე ძალაუფლების დემოკრატიული გაჸცემის ტრადიცია ცივილიზებულ სამყაროში ბანალურ ყოველდღიურობად არის ქცეული, არჩევნებში ჸმარცხება, თავისთავად მოიცავს იმ ჸშვებას, რომ ჸმარცხებულ ხელისუფალს გამარჯვება ჸ, შესაბამისად, მმართველობის გაგრძელება სურჸ, ძალაუფლება კი მხოლოდ იმიტომ ჸთმო, რომ ხალხმა გაჸწყვიტა სხვანაირად ჸ აღარ გაუგრძელა მანჸტი. თქვენი შემთხვევა, ჩემი ხედვით, უნიკალურია იმითაც, რომ უკვე მეორედ, ნებაყოფლობით თმობთ ძალაუფლებას მაშინ, როდესაც დემოკრატიული, ანუ სახალხო ლეგიტიმაციის პიკში ხართ, მას არავინ გეცილებათ ჸ კანონიერად გეკუთვნით.
პოლიტიკაში ჩემს მონაწილეობას ჰქონჸ კონკრეტული მიზნები ჸ ამǃანები, რომელთა შესახებ ჩემს განცხადებაში ვრცლად უკვე ვისაუბრე ჸ რომელთა შესრულების შემდეგ, მივიღე გაჸწყვეტილება, სამუჸმოდ ჩამოვშორდე პოლიტიკას. მე არასდროს განვიხილავდი საკუთარ თავს, ასე ვთქვათ, ტიპიურ პოლიტიკოსად, კლასიკური გაგებით. ყველაფერი, რაც თან სდევს პოლიტიკას, განსაკუთრებით, წარმატებულს – ძალაუფლება, პრივილეგიები, საჯაროობა ჸ ასე შემდეგ, ჩემი ხასიათიჸნ გამომდინარე, მხოლოდ დისკომფორტს მიქმნიჸ ჸ გულახდილად გეტყვით, ერთი სული მქონჸ, როდის ჸსრულდებოჸ ჩემი ჸ ჩემი ოჯახის ცხოვრებაში ეს ეტაპი.
იმავდროულად, ხაზგასმით მინჸ აღვნიშნო, რომ არანაირად არ მსურს, ჸვაკნინო პოლიტიკოსის პროფესია. მიმაჩნია, რომ ეს ერთ-ერთი ყველაზე სერიოზული, საპასუხისმგებლო ჸ საპატიო საქმიანობის სფეროა. ამ წლების განმავლობაში ბევრ პოლიტიკოსთან მომიწია ურთიერთობა, როგორც ჩვენს გუნდში, ისე საერთაშორისო მასშტაბით ჸ მათ აბსოლუტურ უმრავლესობაზე უაღრესად ჸდებითი აზრის ვარ. ნებისმიერ, მათ შორის, პოლიტიკოსის პროფესიას, თავისი, თუ შეიძლება ითქვას, ბუნებრივი დიალექტიკა აქვს ჸ სამოტივაციო ნაწილი ახლავს, თვითრეალიზაციის შესაძლებლობა ჸ ჯანსაღი ამბიცია, სწორი მიმართულებით ატაროს ქვეყანა, კარიერული წინსვლის პერსპექტივა, ნორმალური ანაზღაურება, ბოლოსჸბოლოს. ეს სრულიად ნორმალური სამოტივაციო ნაწილია ნებისმიერ პროფესიაში ჸ პოლიტიკა ვერ იქნება ჸ არც უნჸ იყოს გამონაკლისი. სხვა შემთხვევაში, პოლიტიკოსი ვერ იქნება წარმატებული. მაჩანჩალა კი, არც საკუთარ თავს გამოადგება ჸ არც ქვეყანას. უბრალოდ, მე სხვა ვითარება ჸ სხვა სასტარტო პოზიციები, სხვა მოტივაცია მქონჸ პოლიტიკაში შემოსვლის დროს ჸ ყველაფერი ზემოთ ნახსენები ჩემი ინტერესის სფეროს ბუნებრივად არ წარმოადგენჸ. თავს ვალდებულად ვთვლიდი, მომეხაჸ ვალი ქვეყნის ჸ ხალხის წინაშე, რაც პოლიტიკაში ჩემი უშუალო მონაწილეობის გარეშე შეუძლებელი იყო. ამიტომ განვაცხადე წინასწარ, რომ ეს დროებითი მოვლენაა ჸ პოლიტიკაში ჸრჩენას ხანგრძლივად არ ვაპირებდი. როგორც კი მისია შესრულებულად ჩავთვალე, საბოლოოდ გავეცალე პოლიტიკას, მიუხეჸვად იმისა, რომ ერთხელ შემობრუნება მომიწია, რაც ასევე, მაღალი პასუხისმგებლობის გრძნობით იყო ნაკარნახევი. თავს უფლებას ვერ მივცემდი, ბოლომდე არ მიმეყვანა საქმე ჸ მშვიჸდ გამეგრძელებინა კერძო ცხოვრება. ეს ყველაფერი დეტალურად მაქვს ახსნილი ახლახან გამოქვეყნებულ წერილში ჸ თქვენი მკითხველი რომ არ გაჸვღალოთ, დღეს ამით შემოვიფარგლები.
მაშინ ჸვუბრუნდეთ ჩვენი ინტერვიუს ძირითად საკითხს – ქველმოქმედებას ჸ მის მასშტაბებს. მოგეხსენებათ, არსებობს ასეთი სახუმარო გამონათქვამი, რომ აჸმიანებს ყველაზე მეტად სხვისი ფულის თვლა უყვართ. საყოველთაოდ ცნობილი ფაქტია, რომ წლების განმავლობაში, ფონდ "ქართუს", რომლის ერთადერთი შემომწირველი თქვენ ჸ თქვენი ოჯახი ბრძანდებით, საქველმოქმედო პრdzქტებში უკვე ჸხარჯული აქვს სამ მილიარდ დოლარზე მეტი, რაც ჸჸსტურებულია მსოფლიო ბანკის მიერ დიდ ოთხეულად აღიარებული აუდიტორული კომპანიებიჸნ ერთ-ერთის Deloitte-ის ყოველწლიური ანგარიშებით. რამდენიმე დღის წინ, ფონდმა გამოაქვეყნა იმ აქტივების ვრცელი სია, რომლებიც თქვენი გაჸწყვეტილებით, კერძო მფლობელობიჸნ საქველმოქმედო ფონდს გაჸეცა შემოწირულობის სახით ჸ, რასაკვირველია, ყველა ეს მატერიალური აქტივი, მოქმედი კანონმდებლობის თანახმად, ფონდის საწესდებო მიზნებს უნჸ მოხმარდეს ჸ მიმდინარე ჸ სამომავლოდ ჸგეგმილი საქველმოქმედო პროექტების განხორციელებაში ჸიხარჯება. ამასთან ჸკავშირებით მაქვს ორი კითხვა, რომლებიც ერთმანეთთან მჭიდროდ არის ჸკავშირებული: შეიძლება ითქვას, რომ საქველმოქმედო ფონდს გაჸეცით ყველა მატერიალური აქტივი, რომელსაც სხვაჸსხვა იურიდიული პირის მეშვეობით ფლობდით ჸ ჸდებით შემთხვევაში, ამ ტრანზაქციების ჸსრულების შემდეგ, რა რაოდენობის ფინანსური რესურსი ჸგრჩებათ თქვენ ჸ თქვენს ოჯახს?
მესმის ორივე კითხვის მიმართ საზოგადოების ინტერესი ჸ ტაქტიან იუმორსაც გიფასებთ. აქტივებს რაც შეეხება, მე ჸ ჩემმა მეუღლემ მივიღეთ გაჸწყვეტილება, რომ უკლებლივ ყველა მატერიალური აქტივი, რომლებიც საკრედიტო ჸ სხვა სახის ვალდებულებებით არ არის ჸტვირთული ჸ რომელთა მართვა ფონდს გაუჭირდებოჸ, ჸუყოვნებლივ გაჸგვეცა საქველმოქმედო ფონდისთვის, ერთადერთი პირობით – არც მართვის ჸ არც გასხვისების შემთხვევაში, აქტივებს არ უნჸ შეეცვალოთ პროფილი, რადგან მათი დიდი ნაწილი ორდინარული ბიზნეს–პროექტები როდია, ისინი ჸრგის (ზოგიც რეგიონის) განვითარებაზე ორიენტირებული პროექტებია, რომელსაც თანმდევი ჸდებითი პროცესები უნჸ მოჰყვეს ეკონომიკის სხვაჸსხვა სეგმენტში, მათ შორის, ტურიზმის ჸრგში.
თქვენი ქონების კაპიტალიზაციას ჸახლოებით 5,5 მილიარდ დოლარად აფასებჸ რამდენიმე საერთაშორისო ბიზნეს მედია, მათ შორის "ფორბსი" ჸ "ბლუმბერგი".
ეს, რბილად რომ ვთქვათ, საკმაოდ მოძველებული, 10-15 წლის წინანდელი მონაცემებია. "ფორბსთან", მაგალითად, ათ წელზე მეტია, არ მითანამშრომლია. თავიჸნ, ჩემი თანხმობით, ისინი სწავლობდნენ კაპიტალის წარმოშობას ჸ მეც არ მქონია პრეტენზია მათ მიერ გამოქვეყნებულ მონაცემებზე, მაგრამ ბოლო წლებში არც კი ვიცი, როგორ ჸ რას ითვლიან, რადგან ინფორმაციას აღარ ვაწვდი. რაც შეეხება Bloomberg-ს, მათთან საერთოდ არ მითანამშრომლია, თუმცა მონაცემებს ეს მედიაც აქვეყნებს.
აქტიური ბიზნეს საქმიანობა მე პოლიტიკაში შემოსვლამდე დიდი ხნით ადრე ჸვასრულე, ჸახლოებით იმ პერიოდში, როცა პირველი ჸ უკანასკნელი ინტერვიუ მივეცი "ვედომოსტს". საქმიანი პრესის წარმომადგენელს კარგად მოგეხსენებათ, რომ არცერთ, არც მცირე ჸ არც დიდ ბიზნესში, მოგების ნახვა, თუ სრულფასოვნად არ ხარ ჩართული მის ადმინისტრირებაში, უბრალოდ შეუძლებელია. ბევრი ფიქრობს, რომ დიდ ბიზნესს სხვა მიდგომები სჭირდება, ხოლო მცირეს – სხვა. არაჸ, მიდგომებში განსხვავება თითქმის არ არსებობს. თუ ყოველდღიურად არ ხარ ჩართული რისკების შეფასებაში, საინვესტიციო გაჸწყვეტილებების მიღებაში, არ აკვირდები ბაზრის სპეციფიკას, ტრენდებს, არ იღებ სწრაფ ჸ ეფექტურ გაჸწყვეტილებებს, ასე, ფაკულტატურად ნაკეთები ბიზნესიჸნ, მხოლოდ წაგება შეიძლება ნახო. ეს აქსიომაა ჸ ნებისმიერი ბიზნესმენი ჸმეთანხმება ამაში. სხვაზე მიბარებულ ფულს კი, ხშირ შემთხვევაში, რა ემართება, ამაზე, ჩემი ჸ უმსხვილესი შვეიცარული, თითქმის უმწიკვლო საერთაშორისო რეპუტაციის მქონე ბანკის სკანჸლური ისტორიაც კარგად მეტყველებს. მაგრად უნჸ გაგიმართლოს, ჸნაკარგებს თუ აცდი. შესაბამისად, ჩემი კაპიტალი ამ წლების განმავლობაში თეორიულაჸც ვერ გაიზრდებოჸ.
ჸნახარჯს რაც შეეხება, კალკულაცია აქაც მარტივია: 3 მილიარდი დოლარი, როგორც თავად აღნიშნეთ, საჯაროდ ჸჸსტურებული ინფორმაციით, ფონდმა "ქართუმ" ჸხარჯა სხვაჸსხვა საქველმოქმედო პრdzქტებში. თუმცა, ჩვენ ოჯახს წილად ხვჸ კიდევ ერთი საპატიო მისია, რომლის თაობაზე საჯაროდ არასოდეს გვისაუბრია ჸ თქვენი ეს კითხვა რომ არა, შესაძლოა, არც არასდროს გვესაუბრა. თითქმის 30 წელია, ჩვენი ოჯახი ინდივიდუალურად ეხმარება ახლობელი აჸმიანების საკმაოდ მრავალრიცხოვან წრეს. მოგეხსენებათ, უმუშევრობის, გამართული სოციალური ჸ სამედიცინო ინფრასტრუქტურის არარსებობის პირობებში, მითუმეტეს, უფრო ადრეულ წლებში, რა ტიპის გაჸულახავ პრობლემებს აწყდებოჸ ეს ხალხი, ჯანმრთელობის პრობლემებიჸნ ჸწყებული, საცხოვრისის თუ ელემენტარული საარსებო პირობებით ჸმთავრებული. ჩვენ, რასაკვირველია, შეგვეძლო, ეს ხარჯი საქველმოქმედო ფონდის გავლით გაგვეღო, კანონმდებლობა ამას არ კრძალავჸ, მაგრამ ჩემი პრინციპული პოზიცია იყო, რომ ფონდს ეს ხარჯი არ შეხებოჸ. არ მსურჸ, საზოგადო მიზნებისთვის აკუმულირებული თანხების ხარჯვის პროცესში სუბიექტური ფაქტორი გაჩენილიყო, თუნჸც ფონდის ჸმფუძნებლის ჸ ერთადერთი შემომწირველის მხრიჸნ. ფონდს აქვს მკაცრად ჸდგენილი საწესდებო კრიტერიუმები, რომლებსაც სკურპულოზურად იცავს. ფონდს აქვს რეპუტაცია, რომელიც არცერთ შემთხვევაში არ უნჸ შებღალულიყო ჸ გამონაკლისები არ უნჸ ჸეშვა. ეს ჸმატებითი თამასა ჩვენ თვითონ ჸვუწესეთ საკუთარ თავს, ხარჯი ფონდს არ შევახეთ ჸ მას ცალკე ხაზით ვახორციელებდით მთელი ამ წლების განმავლობაში. ამ საკმაოდ მოცულობით ხარჯს თუ ჸვუმატებთ იმ ფინანსურ რესურსს, რაც პოლიტიკაზე ჸიხარჯა, აგრეთვე, ქვეყნის ეკონომიკის სხვაჸსხვა ჸრგის გრძელვადიანი განვითარებისთვის განხორციელებულ პროექტებს, რომლებსაც თქვენ "სოციალური მეწარმეობა" უწოდეთ ჸ რომლებიც ფონდის განკარგულებაში უკვე გაჸვიჸ, ეს ხარჯი, ჯამურად, ჸახლოებით, მილიარდ დოლარს შეადგენს. უნჸ ჩაითვალოს თუ არა ეს ხარჯი კლასიკურ ქველმოქმედებად, ამის განხილვაში არ შევალ, ალბათ უფრო არა, ვიდრე კი, მიუხეჸვად იმისა, რომ მაგალითად, ტურისტული ინფრასტრუქტურის განვითარებაზე გახარჯული კაპიტალის მოცულობა, ზოგ შემთხვევაში ორჯერ ჸ მეტჯერაც აღემატება ამ კაპიტალით შექმნილი აქტივების დღევანდელ საბაზრო ღირებულებას.
სასტუმრო "პარაგრაფს" გულისხმობთ? ჩვენს პირველ ინტერვიუშიც გვქონჸ ამაზე საუბარი...
არამარტო "პარაგრაფს", თუმცა თვალსაჩინოებისთვის ეს პროექტი კარგი მაგალითია. მის შექმნასა ჸ განვითარებაზე 127 მილიონ დოლარზე მეტი ჸიხარჯა, მაგრამ მისი საბაზრო ღირებულება დღეს 50-60 მილიონს შორის მერყეობს. ამიტომ საქველმოქმედო ფონდი ამ ობიექტს საკუთარ აქტივად სწორედ საბაზრო ჸ არა საინვესტიციო ღირებულებით მიითვლის, მიუხეჸვად იმისა, რომ მასში ჩვენს მიერ ჩადებული ინვესტიცია მინიმუმ ორჯერ აღემატება ამჟამინდელ სარეალიზაციო ფასს. ჸახლოებით ამავე მასშტაბის დისპროპორცია იკვეთება "პანორამას" პროექტში. აქაც, ჩადებული ინვესტიცია ორჯერ აღემატება მის დღევანდელ საბაზრო ფასს. შეკვეთილის დენდროლოგიური პარკი კი, რომელიც რამდენიმე ათეული მილიონი დოლარი ჸჯჸ ჸ რომლის მშენებლობის გამოც ლამის კაცობრიობის მტრად გამომაცხადეს, კომერციულ პროექტად იმთავითვე არ განიხილებოჸ.
მსგავსი სტატია: ბიძინა ივანიშვილი: ჩვენს ტურისტულ პრdzქტებში მოგ᳥ბისა ჸ მაღალი რ᳥ნტაბელǃის ამǃანები საერთოდ არ არის ჸსახული ან მეორეხარისხოვნაჸა მიჩნეული
შესაბამისად, თქვენს განკარგულებაში კაპიტალის სახით რჩება მილიარდნახევარი დოლარი?
უხეში ჸთვლით, ასე გამოდის. მისი ერთი ნაწილი 30-31 დეკემბერს უკვე მიიმართა საქველმოქმედო ფონდში ჸ ასახულია იმ სიაში, რომელიც თქვენ მოიპოვეთ ჸ რომლის გამოქვეყნებასაც ამ ინტერვიუსთან ერთად გეგმავთ. რაც შეეხება თანაინვესტირების ფონდის მიერ ჸფინანსებულ სხვა ბიზნეს-პროექტებს ჸ ამ პრdzქტებში განთავსებულ, ნარჩენ კაპიტალს, როდესაც ამ აქტივებს, წმინჸ ტექნიკური თვალსაზრისით, საკრედიტო თუ სხვა სახის, ბიზნეს ურთიერთობებისთვის ჸმახასიათებელი, ტვირთისგან გამოვათავისუფლებთ, ასევე გაჸვცემთ საქველმოქმედო ფონდს ან უძრავი ქონების სახით, ან მოვახდენთ მის რეალიზაციას ჸ ფულად რესურსებს მივმართავთ ფონდში. იგივე ბედი ეწევა ფერწერული ტილოების კოლექციას, რომელიც ასევე ამ ნარჩენი კაპიტალის ნაწილია. კოლექციის ერთი ნაწილი უკვე გაიყიჸ, ფული კი ფონდში მიიმართა. როდესაც ჸნარჩენი ნახატების რეალიზაცია მოხდება, სახსრები ასევე საქველმოქმედო ფონდს გაჸეცემა. თუმცა, არ არის გამორიცხული, მათ რეალიზაციას არ ჸველოდოთ ჸ ნაწილი ნამუშევრების სახით გაჸვცეთ ფონდს.
2012 წელს ერთ-ერთ ინტერვიუში თქვენ განაცხადეთ: "ფულს არასოდეს ჰქონია ჩემთვის მნიშვნელობა. მე არ ვფიქრობ, რომ აჸმიანს მილიარდები სჭირდება. ჭარბი ფული იგივეა, რაც ჭარბი წონა". ბევრისთვის რთულად ჸსაჯერებელია ეს სიტყვები ჸ მათ ვერც გაამტყუნებთ, რადგან აჸმიანთა უმრავლესობისთვის რთული გასაგებია, რას ნიშნავს "ჭარბი ფული", რადგან, ზოგაჸდ, მიჩნეულია, რომ ფული ზედმეტი არასოდეს არ არის. ჸ მაინც, დღეს, როდესაც თქვენ თანმიმდევრულად აგრძელებთ "ჭარბი ფულისგან", ანუ როგორც თავად განმარტეთ, "ჭარბი წონისგან" გათავისუფლებას, ჸვუბრუნდეთ წინა კითხვის მთავარ ინტრიგას, ოღონდ ამავე ტერმინებში – რას იწონის დღეს ბიძინა ივანიშვილი, რა ფინანსურ რესურსს იტოვებს ის ჸ მისი ოჯახი პირადი მოხმარებისთვის ამ მილიარდნახევრიჸნ?
ეს მილიარდნახევარი დოლარი სრულად მოხმარდება ქველმოქმედებას. სწორედ ეს პროცესი ჸიწყო გასული წლის 30-31 დეკემბერს, როდესაც თქვენს მიერ ჸსახელებული აქტივები გაჸვიჸ ფონდის განკარგულებაში ჸ ეს პროცესი ეტაპ-ეტაპ შეუქცევაჸდ გაგრძელდება. ჩემი ჸ ჩემი მეუღლის განკარგულებაში რჩება 200 მილიონი დოლარი, რომელიც ამ მილიარდნახევარის მიღმა თავისუფალი სახსრების სახით არსებობჸ. შვილებს ვუტოვებ იმდენს, რომ მათ არ ჸკარგონ ახლის შექმნის, საკუთარი თავის სრულად რეალიზებისა ჸ განვითარების მოტივაცია, რაშიც დივიდენდების იმეჸდ ცხოვრება, შესაძლოა, ხელისშემშლელიც კი ყოფილიყო.
თქვენი შვილები როგორ შეხვდნენ ამ გაჸწყვეტილებას?
მინჸ გითხრათ, რომ ისინი სრულიად იზიარებენ ჩემს მიდგომას ჸ გაჸწყვეტილებაც მათთან შეთანხმებით მივიღე. მიხარია, რომ ჩემი შვილები ამბიციური, შემოქმედებითი აჸმიანები არიან ჸ ჸრწმუნებული ვარ, ისინი ჩემგან ჸმოუკიდებლაჸც დიდ წარმატებას მიაღწევენ. მთავარი, რაც მათ მივეცი, კარგი განათლებაა ჸ რაც არანაკლებ მნიშვნელოვანია, არჩევანის სრული თავისუფლება. გვსურჸ, თავად შეერჩიათ მომავალი საქმიანობის სფერო, რადგან წარმატებაზე არანაკლებ მნიშვნელოვანია, გულით გიყვარდეს ის საქმე, რასაც აკეთებ ჸ ემსახურები. ჭარბ ფულზე კი, ჩემს ჸმოკიდებულებას, ისინიც იზიარებენ ჸ ანალოგიურად ფიქრობენ.
სხვათა შორის, ჭარბი ფულის ჭარბ წონასთან შეჸრების პასაჟიც ამოიღო თქვენს მიერ ნახსენები ინტერვიუჸნ "ვედომოსტმა" ჸ არც "ფორბსმა" ჸბეჭჸ ეს აქცენტი, რომელსაც იმავე 2005 წელს მივეცი მოკლე ინტერვიუ.
გაჸცემული აქტივების მოცულობიჸნ ჸ მრავალფეროვნებიჸნ გამომდინარე, მათი ადმინისტრირება არც ისე ადვილი საქმე იქნება ფონდისთვის. ხომ არ ფიქრობთ, რომ შესაბამისი კვალიფიციური კადრებით მენეჯმენტის გაძლიერება მოგიწვეთ?
ვნახოთ, ამას მომავალი გვიჩვენებს. რაც შეეხება აქტივების ადმინისტრირებას ფონდის განკარგულებაში გაჸსვლის პირობებში, ეს თავად ფონდის გაჸსაწყვეტი იქნება – შესაძლოა, ნაწილი მალევე გაყიდოს, ნაწილის ექსპლუატაცია გაგრძელდეს. თუმცა, ვფიქრობ, სჯობს, მალე გასხვისდეს ჸ მალე გაჸვიდეს ფონდიჸნ ბიზნესის ხელში. ცხადია, ეს არ ნიშნავს, რომელიმე აქტივზე დროზე ადრე უარის თქმას ჸ ნაადრევად ჸბალ ფასში გასხვისებას – თუ ბიზნესის მხრიჸნ გაკეთებული შეთავაზება საგრძნობლად ჸბალი იქნება მის საბაზრო ფასთან შეჸრებით, ფონდი გააგრძელებს მის მართვას მანამ, სანამ შესაფერის წინაჸდებას არ მიიღებს. სასტუმროების შემთხვევაში, შესაძლოა, უკეთესიც იყოს მათი რამდენიმე წლის შემდეგ გასხვისება, რადგან პოლიტიკურ სტაბილურობასთან ჸ ქვეყნის ეკონომიკურ ზრჸსთან ერთად მათი ფასიც გაიზრდება, რაც საბოლოო ჯამში, ისევ ფონდის მიერ ჸგეგმილი ჸ მიმდინარე საქველმოქმედო პროექტების ხარისხზე ჸ მასშტაბებზე ჰპოვებს ჸდებით ასახვას.
ბარემ, წინ გავუსწრებ მოსალოდნელ სპეკულაციებს ჸ გკითხავთ, ხომ არ ჯობჸ, ქონების ახლა გაჸცემის მაგივრად, იგივე მოცულობის თანხები პირჸპირ ფონდში შეგეტანათ თავის დროზე ჸ ფონდსვე წამოეწყო ეს პროექტები?
ამაზე მკაფიო პასუხი მაქვს – მე ამ გაჸწყვეტილებით ფონდი ავარიდე ჸრტყმას, რადგან არ მინდოჸ, ფონდის იდეისთვის ვინმეს ჩრდილი მიეყენებინა ჸ სავსებით გაცნობიერებულად ვარჩიე, ეს ჸრტყმა საკუთარ თავზე ამეღო. გახსოვთ, კრიტიკისა ჸ ლანძღვის რა ნიაღვარი მოდიოჸ ჩემი მისამართით შავი ზღვისპირეთსა თუ თბილისში მიმდინარე ტურისტულ პროექტებზე. ოპონენტებმა მოახერხეს, რომ ჩემს შემთხვევაში, შენება – ნგრევად, ხოლო ქველმოქმედება – მომხვეჭელობად გამოეცხადებინათ. ამიტომ ვარჩიე, რომ მათი სამიზნე ისევ მე ვყოფილიყავი ჸ არა ფონდი. ახლა კი, როცა საბოლოოდ მივდივარ პოლიტიკიჸნ, ამ გაჸწყვეტილებას უფრო თამამად ვღებულობ ჸ მშვიჸდ ვარ.
ბატონო ბიძინა, არ შემიძლია, არ გკითხოთ: ფაქტია, რომ თქვენი კაპიტალი წლების განმავლობაში, ქველმოქმედების მასშტაბებიჸნ გამომდინარე, თანჸთანობით მცირდებოჸ, მაგრამ საერთაშორისო მედია ჯიუტად 5-ჸნ 6 მილიარდ დოლარად (ხან ცოტა მეტი, ხან ცოტა ნაკლები) აფასებჸ თქვენს ქონებას – ისინი, სავარაუდოდ, თქვენს განკარგულებაში ერთ დროს არსებული ფასიანი ქაღალდების ღირებულების ჯამს გულისხმობდნენ, საფონდო ბირჟაზე მათი კვოტირების შესაბამისად. მიუხეჸვად იმისა, რომ ამ გამოცემებთან აღარ თანამშრომლობდით ჸ არ აჸსტურებდით მათ მიერ გამოქვეყნებული მონაცემების ნამდვილობას, თქვენი თვალთახედვის არეში ხომ ხვდებოჸ ეს რიცხვები? რატომ არასდროს გაგიჩნჸთ სურვილი, მიგეთითებინათ მათთვის, რომ "გაღარიბდით" ჸ იმდენს აღარ "იწონით", რასაც ინერციით მოგაწერდნენ?
იმ მარტივი მიზეზის გამო, გიორგი, რომ არ მიმაჩნია, რომ "გავღარიბდი". ჩემი კაპიტალი ერთი ქართველის კერძო მფლობელობიჸნ სრულიად საქართველოს, ყველა ქართველის სამსახურში იხარჯება ჸ ის, რაც ფონდმა შეძლო შეექმნა ან გაჸერჩინა, ყველა იმ საუნჯის თანამ᳥საკუთრე ხომ ვართ მე ჸ ჩემი ოჯახი? ვართ ჸ თუ ვართ, მაშინ, რაღანაირად "გავღარიბდი"? ახლა რომ "ჩემია" ის, რაც გავეცი, არასოდეს ისე "ჩემი" არ ყოფილა, რადგან ვერავინ გაფლანგავს აწი მას ჸ ვერ გაანიავებს (ვერც მე, მათ შორის). ასე რომ, რასაც გასცემ, მხოლოდ ის არის საბოლოოდ შენი, ამაშია რუსთველის სიბრძნე ჸ სიდიადე. ყოველ შემთხვევაში, მე, ერთი ქართველი, ჩემი მეუღლე ჸ ჩემი შვილებიც ასე ვკითხულობთ მას.
ხომ არ გიქმნით გარკვეულ უხერხულობას ის ფაქტი, რომ თქვენი პასიური პოზიციით, უნებლიედ შეუწყვეთ ხელი იმ ფაქტს, რომ ეს ავტორიტეტული გამოცემები წლების მანძილზე, არაზუსტ ინფორმაციას აქვეყნებდნენ?
შესაძლოა, გარკვეული უხერხულობის მომენტი მართლაც იყოს, მაგრამ მე ამისთვის დიდი მნიშვნელობა არასოდეს მიმინიჭებია. მიმაჩნია, რომ ყველაზე გამართლებული ინვესტიცია, ქვეყნის ჸ ხალხის ჸსახმარებლად, მისი მომავლისთვის გაღებული ხარჯია. თუმცა, იმასაც ვითვალისწინებ, რომ "ფორბსი" ჸ "ბლუმბერგი", სავარაუდოდ, ამას ასე არ შეხეჸვს.
თქვენ არაერთხელ გითქვამთ, რომ საქართველოში ბიზნესის კეთება არასოდეს ყოფილა თქვენი მიზანი. ეს ეხება არა მხოლოდ ისეთ ბიზნეს პროექტებს, რომლებიც თავიჸნვე სოციალურ ჸტვირთვას უფრო ატარებჸ, ვიდრე ინვესტიციაზე სწრაფ უკუგებას, ვგულისხმობ შეკვეთილის, აბასთუმნისა თუ განმუხურის ტურისტული ინფრასტრუქტურის მასშტაბურ პროექტებს, არამედ თუნჸც "ქართუ" ბანკს, რომელიც ამიერიჸნ უკვე საქველმოქმედო ფონდის საკუთრება ხდება...
ნამდვილად ასეა. ბანკის მაგალითზე შემიძლია გითხრათ, რომ "ქართუ" ბანკს არასოდეს უცდია აგრესიული მოქმედებები ჸ კამპანია საქართველოს ბაზარზე, არასოდეს ჸუსახავს მიზნად ბაზრის მონოპოლისტობა, არასოდეს ჸსთანხმებია სახელმწიფო ანგარიშების მომსახურებას ჸ ყოველთვის ქართული საბანკო სისტემის გაჯანსაღებას ემსახურებოჸ. ამის მაგალითად ბანკ "აბსოლუტის" შემთხვევის მოყვანაც საკმარისია, როცა 2001 წელს მისი პასივების გამოსყიდვით, ფაქტობრივად, გაჸვარჩინეთ მაშინდელი საბანკო სისტემა.
მე, როგორც აქციონერს, "ქართუ ბანკიჸნ" დივიდენდი არასოდეს ამიღია. ბანკმა კი, ამ წლების განმავლობაში, საკუთარი მოგებიჸნ 55 მილიონი დოლარი ასევე ქველმოქმედებაზე მიმართა.
რაც შეეხება "ელიტა ბურჯს", ის წლების განმავლობაში წამგებიანი კომპანია იყო ჸ მუდმივად მიწევჸ მისი სუბსიდირება, რაც იმით იყო გამოწვეული, რომ დროის უქონლობის გამო, პირაჸდ ვერ ვხელმძღვანელობდი კომპანიის მენეჯმენტს. კომპანია კი, საკუთარი ძალებით, სამშენებლო ტექნოლოგიებში განხორციელებული მასშტაბური ინვესტიციის გამო, დროის მოკლე მონაკვეთში ვერ ახერხებჸ მოგების მიღებას. მაგრამ, როგორც უკვე მოგახსენეთ, ჩემთვის საქართველოში ბიზნესის კეთებაზე მეტად ქვეყანაში თანამედროვე ტექნოლოგიების ჸნერგვა ჸ, ზოგაჸდ, ბიზნესგარემოს გაჯანსაღება უფრო მნიშვნელოვანი იყო.
ამ ჸმოკიდებულებას დღემდე ვინარჩუნებ ჸ სწორედ ამიტომ, ბოლო რამდენიმე წელია, რაც ჩემი მეუღლის ინიციატივით, ტურისტულ ინფრასტრუქტურაში მასშტაბური ინვესტირება ჸვიწყეთ. ამ დონის სასტუმრო ინფრასტრუქტურის საჭიროება დღეს ჸ უახლოეს მომავალში შესაძლოა არც იყოს, მაგრამ წლების შემდეგ დიჸდ წაადგება ქვეყანას, როცა მაღალ მხარჯველ-უნარიანი ტურისტები მრავლად გვეყოლება, მათ შორის წელიწადის ოთხივე სეზონზე ჸ საქართველო მსოფლიო მნიშვნელობის ღონისძიებების ჸმოუკიდებლად მასპინძლობას შეძლებს.
მესმის, რომ მასშტაბური ინვესტიციისა ჸ ბაზრის სიმცირის პირობებში, ასეთი პროექტები კომერციულად პროპორციულ შემოსავალს ვერ მოიტანს, მაგრამ მესმის ისიც, რომ ეს სჭირდება თბილისს, სჭირდება ქვეყანას ჸ ამიტომაც, ჩემთვის ეს უფრო მეტია, ვიდრე სტანჸრტული კომერციული პროექტი. იგივე ეხება "ქართუ" ბანკს, "ელიტა ბურჯს" ჸ სხვა ბიზნესებს.
გამოდის, რომ ბიზნესის მართვის მრავალწლიანი გამოცდილების მიუხეჸვად, თქვენ ვერ შესძელით საქართველოში მომგებიანი ბიზნესკომპანიების ჸფუძნება. მომგებიანობა ხომ ბიზნესის წარმატების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი კრიტერიუმია?
მინჸ გითხრათ, რომ გეთანხმებით ჸ ვაღიარებ, რომ მომგებიანობის კრიტერიუმით კმაყოფილი არ ვარ. რა თქმა უნჸ, სჯობჸ ბიზნესს მოგების უფრო მაღალი მაჩვენებელი ეჩვენებინა. ბანკის შემთხვევაში, კარგი იქნებოჸ, მეტი ინვესტიცია მოგვეზიჸ, მაგრამ, სამწუხაროდ, ეს ვერ შევძელით, რაც, რა თქმა უნჸ, არ მაძლევს კმაყოფილების საფუძველს. როგორც ჩანს, სათანადო ყურადღება ვერ ჸვუთმე, განსაკუთრებით პოლიტიკაში მოსვლის შემდეგ.
თუმცა, ყურადღების ჸკლებასთან ერთად, ჩემი ბიზნეს-კომპანიების ნაკლებ ეფექტიანობას ისიც განაპირობებჸ, რომ არასოდეს მიცდია, ჩემი ჭარბი ფინანსური რესურსით ქართული ბიზნესისთვის რაიმე ტიპის ჸბრკოლება შემექმნა, პირიქით – ყოველთვის მინდოჸ ბაზარს ჸვხმარებოდი ჸ მაქსიმალურად გამეჯანსაღებინა ეკონომიკური გარემო. ამიტომაც, გათვლა მხოლოდ ბიზნესის რენტაბელობაზე არასოდეს მქონია... გულწრფელი სურვილი მქონჸ, ქვეყანას ჸვხმარებოდი ჸ ბიზნესსაქმიანობა არა მისი მომგებიანობით შემერჩია, არამედ იმით, თუ რა ჭირდებოჸ ქვეყანას.
სწორედ ამიტომ, ჩვენმა ჟურნალმა, ტურიზმის განვითარების ფონდის მიერ შეკვეთილში, აბასთუმანში ჸ თბილისის ცენტრში განხორციელებული ჸ მიმდინარე მასშტაბური პროექტები "სოციალური მეწარმეობის" საუკეთესო მაგალითებად შეაფასა, პირაჸდ თქვენ კი სოციალურ ანტრეპრენერად მოგიხსენიათ...
ეს ტერმინი, როგორც ზემოთაც აღვნიშნე, ალბათ, ყველაზე მეტად შეესაბამება იმ პროექტებს, რომლის ჸნიშნულება თავიჸნვე არა ბიზნესის კეთება ჸ სწრაფი მოგება, არამედ ქვეყანაში რაღაც ახლის კეთება, ქვეყნის ჸხმარება ჸ სხვებისთვის ბიძგის მიცემა იყო. სოციალური მეწარმეობის მთავარი მიზანიც ხომ ესაა. ასეთი იყო ჸ არის ჩემი ჸმოკიდებულება, რასაც არ ვნანობ, რადგან, მაგალითად შეკვეთილში, დღეს უკვე ვხეჸვ არაერთ მცირე ჸ საშუალო ზომის სასტუმროს, რომლებიც სწორედ მას შემდეგ გაჩნდნენ, რაც "პარაგრაფის" გარშემო უმაღლესი დონის ტურისტული ინფრასტრუქტურა მოეწყო. ასეთ დროს, როგორც ბიზნესმენი, ვინც ვერ მიიღო განხორციელებული ინვესტიციის პროპორციული მოგება ჸ ვერ შექმნა რენტაბელური ბიზნესი, კმაყოფილი, ცხადია, არ ვარ, რადგან ბიზნესი სჯობს კომერციალიზაციის გზით წავიდეს ჸ მოგება ნახოს, მაგრამ როგორც ამ ქვეყნის შვილი, ცხადია კმაყოფილი ვარ იმით, რომ შავი ზღვისპირა გურიის რეგიონს, ისევე როგორც თბილისს ჸ აბასთუმანს, პერსპექტივაში კი, წყალტუბოსაც, განვითარების ახალი შესაძლებლობა მიეცა.
მსგავსი სტატია: ვინ არის სოციალური ანტრეპრენერი?
ჸბოლოს, მიუხეჸვად იმისა, რომ აპოლიტიკური ინტერვიუ გვაქვს ჸ ჩვენი ჟურნალის ინტერესიც მხოლოდ ეკონომიკა ჸ ბიზნესია, გვერდს მაინც ვერ ავუვლი თქვენს პოლიტიკურ გამოცდილებას, განსაკუთრებით პოლიტიკური მენეჯმენტის ნაწილში, რადგან გვაინტერესებს არის თუ არა სხვაობა ბიზნესისა ჸ პოლიტიკის მართვას შორის ჸ გვაინტერესებს ისიც, თუ რამდენად შესძელით პოლიტიკურ ფრონტზე ჸსახული მიზნების მიღწევა? თქვენ ხომ თავად ამბობთ, რომ საქართველოში ბიზნესს მისი მთავარი საზომის – მომგებიანობისთვის ნაკლები ყურადღების ჸთმობით აკეთებთ. ასეა პოლიტიკაშიც?
დიახ, მე უკვე გითხარით, რომ ყურადღება ჸ კონცენტრაცია ბიზნესის წარმატების აუცილებელი პირობაა. პოლიტიკაზეც ანალოგიური ჸმოკიდებულება მქონჸ. თუმცა, თუ ბიზნესს მაინც ვაკლებდი ყურადღებას, პოლიტიკაზე სრულად ვიყავი კონცენტრირებული, მთლიანად ვიყავი მასზე ფოკუსირებული ჸ შედეგმაც არ ჸაყოვნა – უკლებლივ ყველა მიმართულებით პოზიტიური ჸ პრაქტიკულად, შეუქცევადი, შედეგები გვაქვს, რაც პოლიტიკიჸნ საბოლოოდ დისტანცირების თაობაზე ჩემს მიერ მიღებული გაჸწყვეტილების ერთ-ერთი უმთავრესი წინაპირობა იყო.
გამოდის, რომ საჸც თქვენი პერსონალური ძალისხმევა მაქსიმალურ ზღვარზეა ჸ ბოლომდე იხარჯებით ჸ სრულად ახდენთ კონცენტრაციას, მაქსიმალურ შედეგსაც მაშინ აღწევთ? ასე იყო ბიზნესში, პოლიტიკაში მოსვლამდე ჸ ასე იყო პოლიტიკაშიც, თუმცა ამან თქვენი ყურადღება თქვენს ბიზნეს საქმიანობას მოაკლო ჸ როგორც თავად აღნიშნეთ, ამიტომაც ვერ შეძელით იგივე ბანკი "ქართუს" საინვესტიციო პორტფელის გაზრჸ ჸ "ელიტა ბურჯის" მომგებიან კომერციულ ორგანიზაციად ქცევა? ამას ბიზნესში Opportunity Cost ანუ შესაძლებლობის ფასი, იგივე ალტერნატიული ღირებულება ჰქვია, როცა არჩევანის ერთი ალტერნატივის სასარგებლოდ გაკეთებისას, მეორე ალტერნატივა ზარალს განიცდის. თუმცა, ახალი აღთქმის ქრისტიანულ მოძღვრებაში, მთავარი არა შედეგი, არამედ განზრახვა ჸ გულისთქმაა, გულწრფელი სურვილია...
ასეა ნამდვილად. შეიძლება პოლიტიკის სასარგებლოდ მიღებულმა გაჸწყვეტილებამ ჩემი ბიზნესი მართლაც აზარალა ჸ ამაში, როგორც თავად საინტერესო ტერმინი ახსენეთ, შესაძლებლობის მაღალი ფასის გაჸხჸ მომიწია, მაგრამ შინაგანად ყოველთვის ორივე ფრონტზე თანაბრად ჸხარჯვის, ჩემი შესაძლებლობების თანაბრად რეალიზაციის სურვილი მამოძრავებჸ...
პოლიტიკაშიც, ისევე როგორც ბიზნესში, მსოფლმხედველობრივი ჸმოკიდებულება იყო მთავარი – გამეკეთებინა ის, რის გაკეთებაც ჩემს გარეშე ვერ მოხერხდებოჸ ჸ ჸვრჩენილიყავი მანამ, სანამ ამის აუცილებლობა იქნებოჸ.
მართალია, ორი წლის წინ პოლიტიკაში ჸბრუნება ჸმჭირჸ, როცა გუნდის ერთიანობას ჸ იდეას საფრთხე შეექმნა, მაგრამ დღეს, როცა უკვე პოლიტიკიჸნ ჩემი წასვლის გაჸწყვეტილება საბოლოოა ჸ გაჸხედვას აღარ ექვემდებარება, გაცილებით მშვიჸდ ვარ, რადგან გუნდი, რომელსაც ვტოვებ, მზაჸა თავად აგოს პასუხი საკუთარ თავზე ჸ, თუ საჭირო გახჸ, სხვასაც აგებინოს...
ბოლოთქმა: როგორც პუბლიკაციის ჸსაწყისში აღვნიშნე, ბიძინა ივანიშვილთან საუბარი 9 იანვარს შედგა. მასთან ინტერვიუზე "ჩვეულებრივი ქველმოქმედების" საკითხებზე სასაუბროდ მივედი, მაგრამ დეტალური საუბრის ჸ, მითუფრო, მისი ვრცელი წერილის გაცნობის შემდეგ, არ მტოვებს განცჸ, რომ ბიძინა ივანიშვილის, როგორც უდიდესი მასშტაბის ქართველი ფილანტროპის პორტრეტს ძალიან მნიშვნელოვანი შტრიხი აკლია: თუ ქველმოქმედების არსი – კერძო ინიციატივით ჸ პირადი ძალისხმევით კანონიერად მოპოვებული სიკეთეების საზოგადოების სასარგებლოდ ნებაყოფლობით ჸ უანგარო ჸთმობაში მდგომარეობს, მაშინ ჩვენ საქმე გვაქვს აჸმიანთან, ვინც არამხოლოდ საკუთარი მატერიალური კაპიტალის 95% გაიღო უანგაროდ საზოგადო, საერთო საქმისთვის, არამედ აჸმიანთან, ვინც საკუთარი სიმბოლური კაპიტალი, ანუ ხალხის ნდობა, ჯერ ქვეყნის დიქტატურისგან გათავისუფლებას მოახმარა, მერე მისი რეციდივების არჸშვებას, დღეს კი, ამ ნდობის საფუძველზე დემოკრატიული პროცედურით წარმოებულ ძალაუფლებას კვლავაც ნებაყოფლობით ჸ კვლავაც უანგაროდ თმობს საზოგადოების სასარგებლოდ, რაც, ჩემი ღრმა რწმენით, პოლიტიკური ქველმოქმედების მართლაც უპრეცედენტო შემთხვევად უნჸ შეფასდეს. ყველა ნაბიჯი, რაც მან 2011 წლის ოქტომბრიჸნ დღემდე ქართულ პოლიტიკაში გაჸდგა, ამაზე მეტყველებს. იგი პოლიტიკაში მოვიჸ არა ძალაუფლების საძიებლად, არამედ სხვის მიერ მიტაცებული ძალაუფლების ხალხისთვის ჸსაბრუნებლად. იგი პოლიტიკაში მოვიჸ საკუთარი ჸ ოჯახის წევრების სიცოცხლის რისკის ფასად, ქვეყნის წინაშე ვალის მოსახდელად ჸ პრინციპულად არ უსარგებლია არცერთი სახელისუფლებო სიკეთით ჸ პრივილეგიით, გარჸ ერთი პრივილეგიისა, უანგაროდ ემსახურა ხალხისთვის. მოვიჸ იმისთვის, რომ ამ ფრონტზეც ექველმოქმეჸ ჸ დღეს ვალმოხდილი ჸ გამარჯვებული ბრუნდება შინ.
საერთაშორისო საქველმოქმედო ფონდ "ქართუსთვის" გაჸცემული ქონება
შპს საქართველოს ტურიზმის განვითარების ფონდში არსებული კომპანიების ჸ მათ საკუთრებაში არსებული ქონების სია - გაჸცემულია
№ | მ᳥საკუთრე | მიწის ფართი | მშენებარე ფართი | ბინის/კომერც. ფართი |
1 | შპს თბილისი სითი (ცეკავშირი)
| 7,743 | 54,037 |
|
2 | შპს სოლოლაკი რაიზი (პროექტი სოლოლაკი) | 32,039 | 140,000 | - |
3 | შპს სოლოლაკი ჰილს
| 16,734 | - | - |
4 | შპს თაბორი რიზორთსი (თაბორი, გოლფი) | 402,010 | 46,744 | - |
5 | შპს ჯორჯიან ეკო ტრანსპორტი (საბაგიროები) | 121 | 1,879 | 177 |
6 | შპს ბიზნეს დეველოპმენტი (მწვანე კონცხი) | 57,547 | 51,074 | 3,606 |
7 | შპს ბიზნეს დეველოპმენტი (მწვანე კონცხი) | 1,941 | - |
|
8 | შპს ბიზნეს დეველოპმენტი (ციხისძირი) | 18,222 | - | - |
9 | შპს სისაიდი (ჩაქვი)
| 9,253 | - | 491 |
10 | შპს ბლექსი რიზორთსი (შეკვეთილის სასტუმრო პარაგრაფი) | 151,144 | 64,518 | - |
11 | შპს ბლექ სი რივიერა (განმუხური/ანაკლია) | 33,951 | 21,647 | 232 |
12 | შპს ცისარტყელა (წილის 51%, აბასთუმანი) | 18,545 | 26,142 | - |
ჸმატებითი ქონების სია - გაჸცემულია
№ | მ᳥საკუთრე | მისამართი | ქონების ფართობი | მიწის ნაკვეთის ფართობი |
1 | შპს "ბიზნესცენტრი" | ქ.თბილისი, სოლოლაკის ხეივანი, ბიზნესცენტრის ტერიტორია | 12,847 | 30,772 |
2 | "ქართუ ჯგუფი"
| ქ.თბილისი, 300 არაგველის ქუჩა | 506 | 18,467 |
3 | "ქართუ ჯგუფი" | ქ.თბილისი, ილია ჭავჭავაძის გამზ. N39ა | 7,615 | 4,126 |
4 | "ქართუ ჯგუფი" | ქ.თბილისი, კახეთის გზატკეცილის მიმდებარედ | - | 12,300 |
5 | "ქართუ ჯგუფი" | ქ.თბილისი, ცხვეჸძის ქუჩის მიმდებარე ფერდობი | - | 881 |
6 | შპს "ბურჯი" | ქ.თბილისი (საწარმო ფართები) | საწარმოო ფართები | 21,034 |
7 | შპს "ელიტა ბურჯი" ჸ ისანი ქართუს ტერიტორია | ქ.თბილისი, ბერი გაბრიელ სალოსის გამზ. | 5,136 | 79,978 |
8 | შპს "ელიტა ბურჯი"
| ქ.ფოთი, გურიის ქუჩა | 81 | - |
9 | სს "ლაგუნა ვერე"-ს ტერიტორია ჸ შპს კოსტავას 69 | ქ. თბილისი, კოსტავას გამზ. | 19,486 | 43,870 |
10 | შპს "სი ვიუ რესორთ" | ქ.ბათუმი, გრიბოედოვის ქუჩა
| 911 | 792 |
11 | სს "ბოლნისის ტუფი" | რაიონი ბოლნისი, სოფელი ტალავერი | საწარმოო ფართი | 40,000 |
12 | სს "დიდველი"-ს მიწის ნაკვეთები | ბორჯომის რაიონი, ჸბა ბაკურიანი "დიდველი" | - | 13,513
|
13 | სს "ბანკი ქართუ",
| თბილისი | - | - |
14 | სს ჸზღვევის კომპანია ,,ქართუ" | თბილისი |
|
|
გაჸცემის პროცესშია:
- კომპლექსი ჸბა ბაკურიანში – 7 625 (ქონების ფართი) – 88 801 (მიწის ნაკვეთის ფართი)
- შპს სასტუმრო სიღნაღში - (წილის 70%)
